Zaledwie 3000 lat świetlnych od Ziemi udało się odkryć układ składający się z szybko rotującej gwiazdy neutronowej, tak zwanego pulsara oraz niewielkiej gwiazdy, która najprawdopodobniej jest brązowym karłem. Pulsar będący pozostałością po masywnej gwieździe, która eksplodowała w wybuchu supernowej pożera swojego gwiezdnego Aby umieścić to w kontekście, potrzeba od sześciu miesięcy do roku, aby dotrzeć do Marsa, który jest w kategoriach roku świetlnego, 12,5 minut świetlnych stąd. Sonda NASA New Horizons potrzebowała prawie dziesięciu ludzkich lat, aby dotrzeć do Plutona z ziemi (która znajduje się „tuż za rogiem”), zaledwie 4,6 godziny 16 lutego 2004 Michał Matraszek 10k odsłon. Międzynarodowa grupa astronomów ustanowiła kolejny rekord odkrywając najdalszą znaną galaktykę we Wszechświecie. Znajduje się ona około 13 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Obserwując ją widzimy liczący 750 milionów lat Wszechświat takim, jakim był gdy jego wiek wynosił zaledwie Astrofizycy przeanalizowali sygnał z kwazara sprzed 13 mld lat. Potwierdzili, że niektóre prawa fizyki różnią się tam nieco od naszych. A w dodatku wielkość zmian tych praw fizyki we Wszechświecie nie jest równomierna. Badania, w których uczestniczyli naukowcy z Grupy Kosmologicznej Uniwersytetu Szczecińskiego, ukazały się w “Science Advances”. Uczestnik badań, prof Jest to tzw. megamaser, którego światło musiało przebyć 5 miliardów lat świetlnych, żebyśmy mogli je zaobserwować. Płatny WhatsApp nadciąga. Wiemy, ile trzeba będzie zapłacić . Wiek Wszechświata. Wiek Wszechświata – w standardowym modelu kosmologicznym (jednorodnym i izotropowym) – czas, który upłynął od Wielkiego Wybuchu (czyli czas kosmiczny w chwili obecnej). Jest równy odwrotności stałej Hubble'a. Według współczesnych ustaleń wiek Wszechświata wynosi około 13,82 mld lat (dane z misji Planck z . Rok świetlny (Astronomiczny), długość Rok świetlny (ang. light year) to miara odległości często stosowana w astronomii. Jest to odległość jaką pokonuje światło w próżni w ciągu jednego roku. Wpisz liczbę Rok świetlny, które chcesz przekonwertować w polu tekstowym, aby zobaczyć wyniki w tabeli. From wynosi To MetrycznyKilometr (km) - Metr (m) - Decymetr (dm) - Centymetr (cm) - Milimetr (mm) - Mikrometr (µm) - Nanometr (nm) - Angstrem (Å) - Brytyjski/AmerykańskiLiga - Mila (mi) - Furlongi - Łańcuch - Pręt (rd) - Jard (yd) - Stopa (ft) - Link - Dłoń - Cal (in) - Linia - Mil (mil) - Thou (thou) - MorskiMila morska - Sążeń - AstronomicznyParsek (pc) - Rok świetlny - Jednostka astronomiczna (AE) - Minuty świetlne - Sekundy świetlne - Lata świetlne do Kilometry (Zamień jednostki) Formacie Dokładność Uwaga: Wyniki ułamkowe są zaokrąglane do najbliższej 1/64. W celu uzyskania bardziej dokładnego wyniku należy wybrać opcję „dziesiętne” z opcji dostępnych nad wynikami. Uwaga: Można zwiększać lub zmniejszać dokładność wyników, wybierając liczbę wymaganych liczb znaczących w opcjach nad wynikiem. Uwaga: W celu uzyskania wyniku zapisanego wyłącznie w systemie dziesiętnym należy wybrać opcję „dziesiętne” z opcji dostępnych nad wynikami. Pokaż równanie konwertuj z Kilometry do Lata świetlnely =km * Pokaż pracę Pokaż wynik w formacie wykładniczym Więcej informacji: Kilometry Kilometry Kilometr jest jednostką długości w systemie metrycznym, która jest równa tysiącowi km jest równy 0,6214 mili. konwertuj z Kilometry do Lata świetlnely =km * Lata świetlne Rok świetlny to odległość, którą światło przebywa w ciągu roku. Z powodu różnych definicji dotyczących długości roku świetlnego, istnieją nieznaczne różnice w wartościach określających rok świetlny. Jeden rok świetlny odpowiada około 9,461e15 m; 5,879e12 mi; 63239,7 au lub 0,3066 pc. Tabela Kilometry do Lata świetlne Kilometry Lata świetlne 0km 1km 2km 3km 4km 5km 6km 7km 8km 9km 10km 11km 12km 13km 14km 15km 16km 17km 18km 19km Kilometry Lata świetlne 20km 21km 22km 23km 24km 25km 26km 27km 28km 29km 30km 31km 32km 33km 34km 35km 36km 37km 38km 39km Kilometry Lata świetlne 40km 41km 42km 43km 44km 45km 46km 47km 48km 49km 50km 51km 52km 53km 54km 55km 56km 57km 58km 59km Metry do Stopy Stopy do Metry Cale do Centymetry Centymetry do Cale Milimetry do Cale Cale do Milimetry Cale do Stopy Stopy do Cale Coraz mniejszy budżet i kryzys sprawiły, że wyszukiwanie pozaziemskich form inteligencji zostało uznane za działanie zbyt kosztowne. W związku z tym obserwatorium o nazwie Allen Telescope Array przeszło w stan Telescope Array, znane też jako ATA, jest to sieć małych radioteleskopów o wymiarach 6,1 x 7,0 metrów każdy. Są one tańsze od jednego radioteleskopu zarówno w produkcji, jak też w użytkowaniu i pozwalają na regularne obserwacje nieba. Korzystanie z obiektu rozpoczęło się w 2007 roku, wtedy wykonano pierwszy nasłuch przy użyciu 42 anten. Jednak ATA miał się ciągle rozwijać i osiągnąć nawet liczbę 350 zadaniem ATA jest skanowanie nieba w poszukiwaniu obcych cywilizacji. Nasłuch jest prowadzony w zakresie od 0,5 do 11,5 GHz. W tym zakresie znajduje się częstotliwość 1,4204 GHz (tzw. linia wodoru), na której wg naukowców obce cywilizacje prawdopodobnie mogą nadawać Telescope Array miał się do tej pory stosunkowo dobrze. Otrzymywał wielomilionowe dotacje od rządu i prywatnych firm, dzięki czemu mógł funkcjonować. Niestety teraz stan gospodarki i kasy Stanów Zjednoczonych jest bardzo zły, nie ma więc nic dziwnego w tym, że ATA został poddany stanowi nie oznacza to, że ATA nie będzie działał w ogóle. Naukowcy ciągle pracują nad nowymi algorytmami i sprzętem, które pozwolą wyłapywać sygnał o częstotliwości nawet 15 GHz. Będą one wykorzystane, gdy znajdą się odpowiednie fundusze na ponowne korzystanie z ATA, czyli około półtora miliona dolarów na rok na samo funkcjonowanie obserwatorium i około miliona dolarów na programy też wspomnieć o tym, że czas zahibernowania SETI jest chyba możliwie najgorszy. Sonda Kepler niedawno przysłała listę 1235 planet podobnych do Ziemi, której teraz nie będzie można szybko zweryfikować. A szkoda, może znaleźlibyśmy nowy dom, alternatywę dla przeludniającej się czy wy sądzicie, że jesteśmy jedyną inteligentną rasą we wszechświecie? Czy może jednak nie jesteśmy sami? Źródło: Daily Tech, Astronomowie odtworzyli historię ewolucji gwiazd w sąsiedztwie Słońca. Pokazali jak ciąg zdarzeń, który rozpoczął się 14 milionów lat temu, doprowadził do powstania ogromnego bąbla o aktualnej średnicy około 1000 lat świetlnych, który jest odpowiedzialny za powstanie wszystkich młodych gwiazd w pobliżu Słońca. Jak doszło do powstania tych młodych gwiazd? Publikacja grupy astronomów z Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian (CfA) i Space Telescope Science Institute (STScI) na ten temat ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Nature 12 stycznia 2022 roku. To jest naprawdę oryginalna historia. Po raz pierwszy możemy wyjaśnić jak rozpoczęło się powstawanie gwiazd w otoczeniu Słońca – powiedziała główna autorka publikacji Catherine Zucker. Główną ilustracją tej publikacji jest trójwymiarowa animacja czasoprzestrzenna (patrz również rys. 1), która ujawnia, że wszystkie młode gwiazdy i obszary powstawania gwiazd do około 500 lat świetlnych wokół Słońca znajdują się na powierzchni olbrzymiego bąbla kosmicznego zwanego Bąblem Lokalnym. Trójwymiarowy widok otoczenia Słońca (kliknij na odnośnik z interaktywną wersją rysunku na stronie CfA). W wersji interaktywnej można ten rysunek przesuwać, przybliżać, obracać. Pojedyncze warstwy z danymi (np. „3D Dust” - rozkład przestrzenny pyłu, itd.) można włączać i wyłączać, klikając na odpowiedni opis na legendzie po prawej stronie („Click to Show/Hide”). Powierzchnia Bąbla Lokalnego jest pokazana w kolorze fioletowym. Krótkie, kolorowe i zygzakowate linii zwane tutaj „szkieletami”(ang. „skeletons”) wyznaczają granice przestrzennej morfologii głównych obłoków molekularnych w sąsiedztwie Słońca. Trójwymiarowe stożki wskazują na położenie młodych gromad gwiazdowych – przy czym wierzchołek stożka wskazuje na kierunek ruchu danej gromady. Położenie Słońca oznaczone jest żółtym krzyżykiem. Nałożono tutaj również morfologię przestrzenną pyłu (szare plamy), modele dwóch galaktycznych struktur Fala Radcliffe’a (czerwona linia) i tzw. Rozszczepienie (ang. Split, niebieska linia; jest to łącznik składający się z materii pyłowo-gazowej o długości powyżej 2 kpc, który rozciąga się pomiędzy Ramieniem Lokalnym i Ramieniem Carina-Sagittarius). Sfera w kolorze zielonym reprezentuje model Superbąbla Per-Tau. Natomiast kolorem oliwkowym oznaczono Pas Goulda, czyli pierścień gwiazd typów widmowych OB w odległości kilkuset parseków od Słońca. Źródło: CfA Gaia i Glue umożliwiły odkrycie Autorzy omawianej publikacji wykorzystali dane z satelitarnego obserwatorium astronomicznego GAIA i oprogramowanie do analizy danych naukowych – w szczególności do animacji czasoprzestrzennych. Jest to niezwykła historia detektywistyczna, determinowana zarówno przez dane jak i teorię. Zebraliśmy w całość historię formowania się gwiazd wokół nas, wykorzystując dużą liczbę niezależnych tropów: modele supernowych, ruchy gwiazdowe i nowe, znakomite mapy trójwymiarowe materii otaczającej Bąbel Lokalny – powiedziała współautorka publikacji Alyssa Goodman i zarazem współtwórczyni ogólnie dostępnego oprogramowania do wizualizacji danych o nazwie Glue, bez którego nie byłoby możliwe odkrycie ewolucji gwiazd w sąsiedztwie naszego Słońca. Ewolucja Bąbla Lokalnego i kolejność powstawania gromad gwiazdowych na powierzchni jego rozszerzającej się otoczki (kliknij na odnośnik z interaktywną wersją rysunku na stronie CfA). W wersji interaktywnej można ten rysunek przesuwać, przybliżać, obracać. Pojedyncze warstwy z danymi (np. „3D Dust” - rozkład przestrzenny pyłu, itd.) można włączać i wyłączać, klikając na odpowiedni opis na legendzie po prawej stronie („Click to Show/Hide”). Ścieżki przemieszczania się gromad gwiazdowych są pokazane za pomocą kolorowych linii. Przed narodzinami danej gromady gwiazdowej ścieżki prezentowane są jako półprzeźroczyste okręgi , aby ukierunkować nasze oczy, ponieważ modelowanie jest niewrażliwe na dynamikę gazu przed jego konwersją w gwiazdy. Po narodzinach gromady gwiazdowej, ścieżki są prezentowane jako wypełnione okręgi i kończą się wielką kropką, która oznacza aktualną pozycję gromady gwiazdowej. Tutaj skróty UCL i LCC oznaczają odpowiednio gromady gwiazdowe Upper Centaurus Lupus i Lower Centaurus Crux, które są częścią asocjacji Sco-Cen (Sco OB2) - najbliżej Słońca położonej asocjacji bardzo jasnych gwiazd OB. To w tych gromadach gwiazdowych, zdaniem autorów omawianej publikacji, wybuchło przynajmniej 15 supernowych, które dały początek około 14 milionów lat temu Bąblowi Lokalnemu (kliknij na „SNe in UCL/LCC Make Bubble” w interaktywnej wersji rysunku). Źródło: CfA Bąbel Lokalny źródłem gwiazd w otoczeniu Słońca Prędkość ekspansji bąbla, jak również historyczne i obecne trajektorie ruchu rodzących się gwiazd na powierzchni bąbla zostały wyznaczone z danych uzyskanych przez satelitarne obserwatorium astronomiczne GAIA. Dzięki tym danym oraz oprogramowaniu Glue astronomowie stworzyli trójwymiarową mapę powierzchni Bąbla Lokalnego i policzyli trajektorie ruchu siedmiu głównych obszarów formowania się gwiazd lub gęstych obłoków molekularnych, w których mogą powstać młode gwiazdy (Ro Ophiuchi, Fajka – ang. Pipe, Lupus, Chameleon, obszary w gwiazdozbiorze Muchy – Musca, obszar w gwiazdozbiorze Corona Australis i Obłok Molekularny w Byku). Obserwacje pozwoliły też wyznaczyć obecną prędkość ekspansji tej kosmicznej pustki na 6,4 km/sek. Zucker ze współpracownikami pokazali, jak seria wybuchów supernowych około 14 milionów lat temu wywołała ekspansję materii międzygwiazdowej i stworzyła strukturę podobną do bąbla, na powierzchni którego rodzą się gwiazdy. Byliśmy w stanie oszacować, ile aktualnie momentu pędu znajduje się w rozszerzającej się powierzchni Bąbla Lokalnego i porównaliśmy to z ilością momentu pędu wyrzuconego przez supernowe, aby zasilić tą ekspansję. Oszacowaliśmy, że to moment pędu 15 wybuchów supernowych odpowiada aktualnej jego wartości dla tej rozszerzającej się otoczki – powiedziała Catherine Zucker. Podobne liczby są podawane w innych publikacjach naukowych. Najprawdopodobniej te supernowe wybuchły w dwóch oddzielnych gromadach gwiazdowych w ciągu kilku milionów lat. Słońce wraz z Układem Słonecznym nie będzie cały czas wewnątrz Bąbla Lokalnego. Szacuje się, że za około 8 milionów lat Słońce opuści tą strukturę. Ale możliwe, że do tego czasu Bąbel Lokalny przestanie istnieć. Wszędzie bąble? Astronomowie teoretyzowali prawie 50 lat temu, że superbąble są wszechobecne w Drodze Mlecznej. W publikacji C. Zucker ze współpracownikami mamy dowód, że środku jednej z takich struktur znajduje się nasze Słońce z Układem Planetarnym. To odkrycie pozwala lepiej zrozumiej jak powstają obszary, w których rodzą się gwiazdy. Gdy pierwsze supernowe stworzyły Bąbel Lokalny, to nasze Słońce znajdowało się daleko od tego miejsca, ale około 5 milionów lat temu orbita galaktyczna Słońca przebiła jego powierzchnię (ilustracja Obecnie przez przypadek znajduje się niemal w jego centrum. Zasada kopernikańska mówi, że ludzie nie są uprzywilejowanymi obserwatorami we Wszechświecie, a Ziemia nie ma wyróżnionego położenia w Drodze Mlecznej. Z tego powodu pozycja Ziemi razem z Układem Planetarnym i Słońcem wewnątrz Bąbla Lokalnego sugeruje, że najprawdopodobniej superbąble są często występującymi strukturami w Drodze Mlecznej. Dlatego zdaniem Alyssy Goodman, statystycznie jest mało prawdopodobne, aby Słońce było w centrum takiego olbrzymiego bąbla, gdyby rzadko występowały w Drodze Mlecznej. Porównuje ona Drogę Mleczną do pełnego dziur sera szwajcarskiego, w którym „dziury” zostały utworzone przez wybuchy supernowych. W kolejnym kroku astronomowie zamierzają przygotować trójwymiarowe mapy innych bąbli międzygwiazdowych. Po skatalogowaniu bąbli i zbadaniu powiązań pomiędzy nimi, w końcu będzie możliwe zrozumienie roli odgrywanej przez umierające gwiazdy w procesie narodzin gwiazd nowej generacji oraz struktury i ewolucji galaktyk podobnych do Drogi Mlecznej. Gdzie bąble stykają się? Jak oddziałują ze sobą? W jaki sposób superbąble wywołują narodziny gwiazd podobnych do naszego Słońca w Drodze Mlecznej? Oto pytania, które nurtują C. Zucker i na które warto poszukać odpowiedzi. Więcej ilustracji otoczenia Słońca Ewolucja Bąbla Lokalnego i kolejność powstawania gromad gwiazdowych na powierzchni rozszerzającej się otoczki. Tutaj pokazano obrazy w wybranych momentach czasu w rzucie z góry. Centralny obraz prezentuje stan obecny (ang. „now”). Obok każdego obrazu podano główne wydarzenie – najczęściej powstanie gromad gwiazdowych (… Born). Wyjątkiem jest moment około 14 milionów lat temu opisany jako „SNe in UCL/LCC Make Bubble”, gdy w wyniku wybuchu supernowych w gromadach UCL i LCC powstał Bąbel Lokalny. Tutaj skróty UCL i LCC oznaczają odpowiednio gromady gwiazdowe Upper Centaurus Lupus i Lower Centaurus Crux, które są częścią asocjacji Sco-Cen (Sco OB2) - najbliżej Słońca położonej asocjacji jasnych gwiazd OB. Ścieżki przemieszczania się gromad gwiazdowych są pokazane za pomocą kolorowych linii. Przed narodzinami danej gromady gwiazdowej ścieżki prezentowane są jako „niewypełnione koła” (matematycznie → okręgi), aby ukierunkować nasze oczy, ponieważ modelowanie jest niewrażliwe na dynamikę gazu przed jego konwersją w gwiazdy. Po narodzinach gromady gwiazdowej, ścieżki są prezentowane jako „wypełnione koła” (matematycznie → koła) i kończą się wielką kropką, która oznacza aktualną pozycję gromady gwiazdowej. Na obrazy zmian w sąsiedztwie Słońca w wieku 14 milionów lat i młodszych został nałożony model ewolucji Bąbla Lokalnego (fioletowa sfera). Orbita Słońca jest oznaczona żółtymi kropkami. Widać, że Słońce „weszło” do wnętrza Bąbla Lokalnego jakieś 5 milionów lat temu. Źródło: CfA Trójwymiarowy widok otoczenia Słońca ±400 pc. Panel a: widok z góry obszarów powstawania gwiazd na powierzchni Bąbla Lokalnego, w których młode gwiazdy poruszają się głównie prostopadle do tej powierzchni. Powierzchnia Bąbla Lokalnego jest pokazana w kolorze fioletowym. Krótkie, kolorowe i zygzakowate linii zwane tutaj „szkieletami”(ang. „skeletons”) wyznaczają granice przestrzennej morfologii głównych obłoków molekularnych w sąsiedztwie Słońca. Trójwymiarowe stożki wskazują na położenie młodych gromad gwiazdowych – przy czym wierzchołek stożka wskazuje na kierunek ruchu danej gromady. Położenie Słońca oznaczone jest żółtym krzyżykiem. Wstawka w prawym-dolnym fragmencie rysunku pokazuje w powiększeniu na powierzchni Bąbla Lokalnego obszary formowania się gwiazd: Ro Ophiuchi, Fajki, Lupus i Corona Australis. Strzałki ilustrują ruchy młodych gromad gwiazdowych. Panel b: trójwymiarowy widok pokazujący związek pomiędzy Bąblem Lokalnym a głównymi obszarami powstawania gwiazd w pobliżu Słońca i strukturą Drogi Mlecznej. Oznaczenia Bąbla Lokalnego i obłoków molekularnych są identyczna jak w panelu a. Nałożono tutaj również morfologię przestrzenną pyłu (szare plamy), modele dwóch galaktycznych struktur - Fala Radcliffe’a (czerwona linia) i tzw. Rozszczepienia (ang. Split, niebieska linia; jest to łącznik składający się z materii pyłowo-gazowej o długości powyżej 2 kpc, który rozciąga się pomiędzy Ramieniem Lokalnym i Ramieniem Carina-Sagittarius). Sfera w kolorze zielonym reprezentuje model Superbąbla Per-Tau. Źródło: CfA Więcej informacji: Publikacja naukowa: Star formation near the Sun is driven by expansion of the Local Bubble Darmowa wersja na arXiv: Star formation near the Sun is driven by expansion of the Local Bubble 1,000-Light-Year Wide Bubble surrounding Earth is Source of ALL Nerarby, Young Stars Film na Youtube: A Bubbly Origin for Stars Around the Sun Źródło: STScI Opracowanie: Ryszard Biernikowicz Na ilustracji: wizja artystyczna Bąbla Lokalnego z gwiazdami powstającymi na jego powierzchni. Astronomowie pokazali w jaki sposób łańcuszek zdarzeń zainicjowany wybuchem supernowych około 14 milionów lat temu doprowadził do utworzenia ogromnego bąbla, odpowiedzialnego za powstanie wszystkich młodych gwiazd w obrębie około 500 l. św. od Słońca. Należy zwrócić uwagę, że nie ma obszarów powstawania gwiazd w górnej i dolnej części tej struktury. Najprawdopodobniej dlatego, że Bąbel Lokalny jest swego rodzaju „kominem galaktycznym”, który odprowadza materię do płaszczyzny Drogi Mlecznej. Źródło: CfA, Leah Hustak (STScI) Kategorie: gwiazdaastrofizykaAnomaliaobce cywilizacjeastronomiaKometaKsiężyc Słynna gwiazda KIC 8462852 z gwiazdozbioru Łabędzia, znajdująca się 1000 lat świetlnych od Ziemi, od kilku lat stanowi wielką zagadkę dla astrofizyków. Niewytłumaczalne są jej okresowe zmiany jasności. Doprowadziło to do powstania teorii, że gwiazda jest przysłania na przez jakąś gigantyczną konstrukcja obcych, tak zwaną strefę Dysona. Teraz sformułowano nową, pozornie bardziej racjonalną hipotezę. Po raz pierwszy wyraźne przygasanie gwiazdy KIC 8462852, zwanej też Tabby, zauważono w 2013 roku, dzięki obserwacjom dokonanym kosmicznym teleskopem Kepler, należącym do NASA. Przez wiele lat był on wykorzystywany do poszukiwania planet pozasłonecznych metodą detekcji ich tranzytu na tle gwiazdy. Naukowcy od razu zrozumieli że to co obserwują na pewno nie jest egzoplanetą przesłaniającą gwiazdę KIC 8462852, ponieważ okresy spadku jej jasności występowały bardzo chaotycznie a przecież planeta pojawiałaby się na tle gwiazdy dość regularnie. Poza tym przygasanie gwiazdy Tabby było bardzo znaczne. Najbardziej spadła aż o 20 procent i żadna planeta nie byłaby w stanie tego dokonać tranzytem. Astronomowie zaproponowali pewne hipotetyczne wytłumaczenia dla tej anomalii. Sugerowano, że między nami a gwiazdą znajduje się chmura pyłu, albo rój mocno zapylonych komet. Proponowana również teorię, wedle której wokół gwiazdy przelatują fragmenty formujących się planet. I można było jednak ani potwierdzić ani wykluczyć żadnej z tych hipotez. Najnowsza teoria zakłada, że za dziwne przygasanie gwiazdy KIC 8462852, może odpowiadać egzoksiężyc, który znalazł się na orbicie wokół gwiazdy i jest wystarczająco blisko, aby być przez nią rozrywany na strzępy. To ma generować bardzo duże ilości pyłu i gazów będącego skutkiem parowania. Zdaniem głównego autora badania z Uniwersytetu Columbia, Briana Metzgera, ostatecznie egzoksiężyc, który może odpowiadać za dziwne zmiany jasności tej słynnej gwiazdy, zostanie całkowicie odparowany, ale zajmie to przynajmniej kilka milionów lat. Oznacza to, że jesteśmy szczęściarzami będąc w stanie zobaczyć przygasające światło gwiazdy generowane przez to zdarzenie. Ocena: 3337 odsłon

ile to jest 1000 lat świetlnych